Afwegingskader voor effectief investeren in veilige infrastructuur

DTV Consultants heeft samen met de Regio Midden-Holland een afwegingskader ontwikkeld om het geld voor een uitvoeringsprogramma gericht op verkeersveilige infrastructuur zo effectief mogelijk te besteden.

Resultaten van de Vormtoets.

De gemeente Zuidplas had in 2019/2020 met de Cityscan en Prikker op de Kaart van DTV Consultants al stappen gezet om de knelpunten op het gebied van verkeer en vervoer aan te pakken. Na een presantatie van DTV Consultants voor de wegbeheerders in de regio Midden-Holland heeft DTV toen de vormtoets voor de Regio Midden-Holland verder vormgegeven naar het voorbeeld van het verkeersveiligheidsonderzoek van de gemeente Zuidplas.

Eenduidige regionale aanpak
"Het was mooi om als koploper in de Regio Midden-Holland de aanpak van Zuidplas te kunnen delen met de partijen in de regio", vertelt Annet Oosterlaan namens de gemeente. "De Vormtoets ontbrak nog om te komen tot een totaalbeeld van knelpunten. Het is fijn dat we deze Vormtoets in regionaal verband hebben kunnen oppakken en dat de gemeenten in de regio een aantal stappen uit de aanpak van Zuidplas nu aan het uitvoeren zijn. Hiermee komen we tot een eenduidige aanpak van verkeersveiligheid in de regio, waarbij er toch voor iedere gemeente ruimte is om lokaal specifieke elementen onderdeel te laten zijn van de risicogestuurde aanpak."
 
Voor de wegen in Midden-Holland is vorig jaar per wegbeheerder een vormtoets uitgevoerd. De resultaten uit de vormtoetsen gaan onderdeel uitmaken van het op te stellen risicogestuurd uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid in de regio.
 
Onderbouwd afwegingskader
Risicogestuurd werken aan de verbetering van verkeersveiligheid vraagt om een andere manier van denken dan bij correctief sturen van verkeersveiligheidsbeleid op basis van ongevallencijfers, zegt Pleun Smits van DTV Consultants. "De hamvraag is hoe je er als overheid voor kunt zorgen dat je het beschikbare geld zo effectief mogelijk gebruikt om de infrastructuur verkeersveiliger te maken.
Samen met de Regio Midden-Holland hebben we antwoord gezocht op deze vraag."
 
De regio wilde in haar rol als subsidieverstrekker voor de deelnemende gemeenten een onderbouwd afwegingskader ontwikkelen. Uit het project zijn de volgende drie stappen naar voren gekomen:

  • Inventariseren: waar zitten de meeste risico’s in de infrastructuur?​
  • Selecteren: welke plekken zijn objectief en/of subjectief verkeersonveilig?​
  • Prioriteren: hoe kies je welke verkeersonveilige locaties als eerste aan de beurt zijn?
Verkeersveiligheidsrisico’s inventariseren
Allereerst is het wegennetwerk in de regio getoetst aan de basiskenmerken van Duurzaam Veilig.​ Het wegcategoriseringsplan is hierbij als basis genomen. Voor elke weg is gekeken in hoeverre deze voldoet aan de minimale en ideale inrichting volgens de richtlijnen. De bevindingen van deze toets zijn in een online omgeving op kaarten ingetekend. Zo kan in één oogopslag een beeld worden verkregen in hoeverre de wegen voldoen aan de ideale of minimale inrichting. Bovendien kan detailinformatie worden opgevraagd over de toets van de afzonderlijke basiskenmerken.

Waar is het echt onveilig op de weg?
De fysieke inrichting is echter slechts één indicator van verkeersveiligheid. Daarom zijn zowel objectieve data (ongevalscijfers) als subjectieve data over verkeersveiligheid (een belevingsonderzoek onder bewoners) als kaartlaag toegevoegd aan de vormtoets. Ook is ingetekend welke infrastructuur onderdeel uitmaakt van het hoofdfietsnetwerk, en op welke plekken er grote verschillen zitten tussen de massa en snelheid van verkeersdeelnemers. Denk aan landbouw- en busroutes. Tot slot zijn verkeersdrukte (intensiteiten) en de snelheidsrisico’s op deze wegen als extra kaartlagen ingevoerd. Zo ontstaat een haarscherp beeld van risicovolle locaties.


Objectieve verkeersongevallen en heatmap van de subjectieve verkeersonveiligheid.

Meeste verkeersveiligheidswinst halen
Het is meestal niet haalbaar om álle locaties die een verkeersveiligheidsrisico vormen direct aan te pakken. Ook zijn niet alle risico’s even ernstig. In het voor Regio Midden-Holland opgestelde afwegingskader is het volgende uitgangspunten gehanteerd: wegen die niet voldoen aan de basiskenmerken van Duurzaam Veilig en onveilig zijn, worden het eerst aangepakt. Deze selectie van wegen wordt onderling nog geprioriteerd:
  • Kwetsbare weggebruikers hebben in de Regio Midden-Holland de hoogste prioriteit. De wegen die onderdeel uitmaken van het fietsnetwerk zijn bekend en krijgen prioriteit 1, net zoals de locaties waar fietsers onveiligheid ervaren. Dit is uit de data van het belevingsonderzoek te halen.
  • Wegen met een hoog snelheidsrisico zijn ook belangrijk en krijgen prioriteit 2.
  • De overige wegen krijgen prioriteit 3.
Meer data en prioriteringsopties op komst
De Regio Midden-Holland gebruikt deze inzichten op dit moment vooral voor een uitvoeringsprogramma gericht op infrastructuur.​ Het is de bedoeling om in een later stadium ook specifieke data toe te voegen op basis van verkeersgedrag of inzichten in bepaalde doelgroepen. Voor het prioriteren van maatregelen wil de regio in de toekomst ook kunnen filteren op basis van thema’s uit het Strategisch Plan Verkeersveiligheid en op basis van (lokale) politieke thema’s. Een mogelijke keuze is om niet de resultaten van de inrichting in combinatie met de ongevalsgegevens als vertrekpunt te nemen, maar bijvoorbeeld de data uit de verschillende thema’s uit het SPV te koppelen. Dit zou kunnen door bijvoorbeeld de locaties in beeld te brengen waar de inrichting van de weg niet in orde is en een hoog snelheidsrisico is. Of de locaties in beeld te brengen waar een hoog snelheidsrisico is en daarnaast ook sprake is van heterogeniteit in het verkeer (door bijvoorbeeld het ontbreken van enkele basiskenmerken, zoals rijbaanscheiding of fietsvoorzieningen). Doordat alle data in GIS beschikbaar zijn, is het relatief eenvoudig deze alternatieve keuzes mogelijk te maken.

Terug naar 'Nieuws'
Submenu openen

Afwegingskader voor effectief investeren in veilige infrastructuur

© Copyright 2021 Kennisnetwerk verkeersveiligheid - Privacy statement - Cookie statement - Disclaimer - Voorwaarden
Scroll naar boven